Je vraagt je af: wat is normaal? Wanneer je in je cyclus stemmingsklachten en/of fysieke symptomen ervaart en deze kunnen wisselen in hevigheid en duur; bijvoorbeeld onder invloed van stress zijn symptomen soms meer of minder hevig, duren ze de ene cyclus soms langer en de andere weer korter. Ervaar je een paar dagen, een paar weken of eigenlijk de hele maand symptomen?
PMS, PMDD of PME? Heel verwarrend deze 3 termen, waar staan ze voor en wat is nu precies het verschil?
PMS staat voor Premenstrueel Syndroom, ongeveer 80% van alle vrouwen ervaren in de tweede helft van de maand, vaak een paar dagen voor de menstruatie, fysieke klachten zoals; gevoelige borsten, vocht vasthouden, hunkering naar bepaald eten. En qua stemming voelen vrouwen zich dan mogelijk meer labiel, onzeker, huilerig of prikkelbaar.
Ondanks deze cyclische klachten kunnen vrouwen met PMS normaal functioneren.
PMS is goed te behandelen met veranderingen in leefstijl, supplementen of acupunctuur.
PMDD staat voor Premenstrual Dysphoric Disorder, oftewel premenstruele stemmingsstoornis.
Vrouwen met PMDD hebben een breingevoeligheid. Ze reageren heel gevoelig op de natuurlijke fluctuaties van de geslachtshormonen oestrogeen en progesteron. Dit zorgt voor hevige cyclische stemmingsklachten die invaliderend zijn en het normale functioneren negatief beïnvloeden op de meeste levensgebieden; partnerrelatie, gezin, werk, opleiding en sociaal leven.
In de twee weken voorafgaand aan de menstruatie (en soms ook tijdens de ovulatie en menstruatie) ervaren vrouwen met PMDD psychische, cognitieve en lichamelijke symptomen zoals:
diepe depressie met hevige huilbuien en suïcidale gedachten, wanhoop, angsten, laag zelfbeeld, gevoeligheid voor afwijzing, impulsiviteit, woede, agressie, wantrouwen.
Daarnaast vaak ook fysieke klachten zoals slapeloosheid of te veel slapen, hevige vermoeidheid, concentratieproblemen, woordvindproblemen, hersenmist, pijnlijke spieren en gewrichten, hoofdpijn/migraine.
1 op de 20 vrouwen ontwikkelt in haar leven PMDD.
9 op de 10 vrouwen heeft iedere maand suïcidale gedachten.
1 op de 3 vrouwen doet in haar leven een suïcidepoging.
Ook is er op andere manieren sprake van beschadigend gedrag zoals automutilatie, dingen stuk maken, schreeuwen, schelden, slaan, huiselijk geweld. Soms leiden klachten tot opname bij de crisisdienst.
PME staat voor Premenstrual Exacerbation, oftewel Premenstruele ‘verergering’ van een bestaande aandoening zoals een depressie, PTSS, angststoornis, autisme, ad(h)d, eetstoornis, persoonlijkheidsproblematiek.
PME betekent dat je een breingevoeligheid hebt waardoor je altijd klachten ervaart en dat deze klachten cyclisch, voor de menstruatie, heviger worden. Met PME heb je dus geen klachtenvrije periode. Bij PMDD heb je een fase in de cyclus dat je volledig klachtenvrij bent.
Bij PME is het belangrijk dat naast de behandeling van de aandoening met medicatie, ook oog is voor behandeling van de hormonale gevoeligheid middels hormoontherapie.
PMDD diagnose
PMDD is sinds 2013 opgenomen in het psychiatrisch DSM V handboek. Dit is een goede diagnose tool, maar PMDD is geen psychiatrische aandoening. In 2019 is PMDD door de WHO erkend als een neuro endocriene aandoening.
Een PMDD diagnose kan worden gesteld aan de hand van de DSM V criteria, 2-3 maanden bijhouden van symptomen dagboek en bloedonderzoek om andere oorzaken van klachten uit te sluiten, zoals schildklier problematiek of vitamine B12 tekort.
Endocrinologen, gynaecologen, psychiaters, psychologen en huisartsen zijn vaak nog onvoldoende bekend met hoezeer de geslachtshormonen estradiol en progesteron de neurotransmitters en daarmee de stemming beïnvloeden.
De diagnose PMDD wordt vaak gemist en fout gediagnosticeerd als depressie, bipolaire stoornis of borderline persoonlijkheidsstoornis. Een juiste diagnose laat gemiddeld 12 jaar op zich wachten.
Psychologisch onderzoek
In de vragenlijsten voor psychologisch onderzoek wordt nog steeds niet gevraagd naar cycliciteit van klachten. Door een verkeerde diagnose krijgt een vrouw met PMDD ook verkeerde behandeling. Psychotherapie alleen geeft zelden voldoende verlichting van klachten. Een juiste diagnose met Hormoontherapie is belangrijk.