Wat is PMDD

 

PMDD staat voor Premenstrual Dysphoric Disorder
In het Nederlands Premenstruele Stemmingsstoornis (PMSS)

PMDD wordt veroorzaakt door een brein gevoeligheid voor de natuurlijke fluctuaties van de vrouwelijke geslachtshormonen oestrogeen en progesteron. En wordt door de World Health Organization (ICD-11) erkend als een fysieke neuro-endocriene aandoening.
PMDD is dus niet een psychiatrische aandoening (ook al zijn symptomen met name psychisch van aard), zoals eerder vermeld in de DSM-5.


DSM-5

De classificatie criteria van PMDD symptomen worden in het Psychiatrisch Handboek DSM-5 wel zeer compleet omschreven en veelvuldig gebruikt ter herkenning en diagnosestelling (al is het daar niet voor bedoeld). De DSM-5 criteria geven een goed beeld van PMDD klachten en symptomen.

 

DSM-5 criteria – PMDD 625.4

  • A. Tijdens de meeste menstruatiecycli dienen minstens vijf van de volgende symptomen aanwezig te zijn voor de aanvang van de menstruatie die binnen een paar dagen na het begin van de menstruatie afnemen, en minimaal of volledig afwezig zijn in de week na de menstruatie.
  • B. Een (of meer) van de volgende symptomen dient aanwezig te zijn:
    1. Duidelijke affectieve labiliteit (zoals stemmingsschommelingen, huilerig, verhoogde gevoeligheid voor afwijzing).
    2. Duidelijke prikkelbaarheid of boosheid, of een toename van interpersoonlijke conflicten.
    3. Duidelijke sombere stemming, gevoelens van hopeloosheid of verlaagde zelfwaardering.
    4. Duidelijke angst, spanning, en/of het gevoel opgedraaid of opvliegend te zijn.
  • C. Een (of meer) van de volgende symptomen:
    1. Verminderde interesse voor de gewone activiteiten (werk, school, vrienden, hobby’s).
    2. Subjectief ervaren van moeite met concentreren.
    3. Lethargie, vlug vermoeid of een duidelijk gebrek aan energie.
    4. Duidelijke verandering van de eetlust, overeten of hunkeren naar specifiek voedsel.
    5. Hypersomnia of insomnia.
    6. Het gevoel overspoeld te worden door emoties of zichzelf niet in de hand te hebben.
    7. Lichamelijke klachten zoals gevoelige of gezwollen borsten, gewrichts- of spierpijn, opgeblazen gevoel, gewichtstoename.
  • D. De symptomen gaan samen met klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het functioneren op werk of op school en in de gebruikelijke relaties met anderen.
  • E. De stoornis is niet slechts een exacerbatie (verergering) van de symptomen van een andere aandoening. Dan wordt het Premenstrual Exacerbation (PME) genoemd.
  • F. Criterium A dient te worden bevestigd door toekomstige dagelijkse beoordelingen gedurende ten minste twee symptomatische cycli. Voorafgaand aan deze bevestiging kan de diagnose voorlopig worden gesteld.
  • G. De symptomen zijn niet toe te schrijven aan de fysiologische effecten van een stof (bijv. Drugsmisbruik, medicatie, andere behandelingen) of een andere medische aandoening (bijv. Hypothyreoïdie, B12 tekort).

ICD-11

De World Health Organisation heeft ook een classificatiesysteem. De International Classification of Diseases (ICD-11).
Sinds 2019 (!) wordt PMDD hierin vermeld en erkend als een fysieke aandoening van het urogenitale systeem. Dit is de benaming voor de organen van het urine- en voortplantingsstelsel. Beter nog past de benaming neuro-endocriene aandoening. Dit betreft de samenwerking van het brein en het hormonale stelsel. En zoals eerder aangegeven gaat het bij PMDD om de brein gevoeligheid voor de natuurlijke fluctuaties van vrouwelijke hormonen.

 

ICD-11 criteria – PMDD GA34.41

Tijdens de meeste menstruatiecycli in het afgelopen jaar, een patroon van stemmingssymptomen (depressieve stemming, prikkelbaarheid), somatische symptomen (lethargie, gewrichtspijn, te veel eten) of cognitieve symptomen (concentratieproblemen, vergeetachtigheid) die enkele dagen voor het begin van de menstruatie beginnen, binnen een paar dagen na het begin van de menstruatie verbeteren en worden dan minimaal of afwezig binnen ongeveer 1 week na het begin van de menstruatie.
De temporele relatie tussen de symptomen en de luteale en menstruele fasen van de cyclus kan worden bevestigd door een prospectief symptoomdagboek.
De symptomen zijn ernstig genoeg om aanzienlijk leed of aanzienlijke beperkingen te veroorzaken op persoonlijk, gezins-, sociaal, educatief, beroepsmatig of ander belangrijk gebied van functioneren en vertegenwoordigen niet de verergering van een psychische stoornis.

Evenals bij de DSM-5 is het ook hier van belang om dagelijkse beoordelingen bij te houden gedurende ten minste twee symptomatische cycli, alvorens de diagnose gesteld kan worden.

Leer meer over PMDD bij Artikelen en Podcasts & Links

Welkomstpagina
Vorige
Volgende